Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę w dowolnym momencie i bez podawania przyczyny. Aby zrobić to bezpiecznie, złóż oświadczenie na piśmie, sprawdź okres wypowiedzenia i zachowaj potwierdzenie doręczenia pracodawcy.
Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika – krok po kroku
- Ustal okres wypowiedzenia. Sprawdź rodzaj umowy i staż zakładowy u pracodawcy. Do stażu mogą wliczać się wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy.
- Przygotuj pismo. Dokument powinien zawierać miejscowość i datę, dane pracownika oraz pracodawcy, wskazanie umowy, oświadczenie o jej wypowiedzeniu i własnoręczny podpis.
- Doręcz wypowiedzenie. Możesz przekazać je osobiście osobie upoważnionej do odbioru dokumentów pracowniczych albo wysłać listem poleconym na adres pracodawcy.
- Uzyskaj potwierdzenie odbioru. Przy osobistym doręczeniu poproś o podpis, datę i pieczęć na swojej kopii. Przy przesyłce zachowaj dowód nadania oraz potwierdzenie doręczenia.
W zwykłym wypowiedzeniu nie musisz opisywać powodów odejścia. Dotyczy to umowy na czas określony, nieokreślony oraz umowy na okres próbny.
Nie poprzestawaj na rozmowie, wiadomości SMS ani ustnym oświadczeniu. Taka forma może wywołać spór o to, czy i kiedy wypowiedzenie zostało złożone. Forma pisemna najlepiej zabezpiecza twoje interesy.
Ile wynosi okres wypowiedzenia?
Przy umowie na czas określony i nieokreślony długość wypowiedzenia zależy od stażu zakładowego. Okresy wypowiedzenia kończą się odpowiednio z końcem tygodnia albo miesiąca, dlatego sama data wręczenia dokumentu nie zawsze wyznacza ostatni dzień zatrudnienia.
| Rodzaj umowy i staż | Okres wypowiedzenia | Kiedy stosuje się ten okres? |
|---|---|---|
| Umowa na czas określony lub nieokreślony | 2 tygodnie | Staż krótszy niż 6 miesięcy |
| Umowa na czas określony lub nieokreślony | 1 miesiąc | Staż wynoszący co najmniej 6 miesięcy, ale krótszy niż 3 lata |
| Umowa na czas określony lub nieokreślony | 3 miesiące | Staż wynoszący co najmniej 3 lata |
| Umowa na okres próbny | 3 dni robocze | Okres próbny nie przekracza 2 tygodni |
| Umowa na okres próbny | 1 tydzień | Okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie |
| Umowa na okres próbny | 2 tygodnie | Okres próbny wynosi 3 miesiące |
Jeżeli zależy ci na wcześniejszym odejściu, możesz zaproponować pracodawcy rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Wymaga ono zgody obu stron. Samo złożenie wypowiedzenia nie skraca okresu zatrudnienia, nawet gdy pracodawca zna i akceptuje twoją decyzję.
Kiedy można rozwiązać umowę bez wypowiedzenia?
Rozwiązanie bez wypowiedzenia, nazywane trybem natychmiastowym, jest wyjątkiem od zwykłego wypowiedzenia. Podstawę stanowi art. 55 Kodeksu pracy. Pracownik może skorzystać z tego trybu w szczególności wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec niego.
Chodzi o poważne, bezprawne działanie lub zaniechanie, które narusza interes pracownika. Przykładem może być uporczywe niewypłacanie wynagrodzenia, rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa albo poważne naruszenia związane z dyskryminacją. Sama niezadowalająca atmosfera w pracy lub konflikt z przełożonym zwykle nie wystarczą.
Druga sytuacja dotyczy orzeczenia lekarskiego stwierdzającego szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie. Jeżeli pracodawca nie przeniesie pracownika w terminie wskazanym w orzeczeniu do innej pracy, odpowiedniej ze względu na zdrowie i kwalifikacje, może powstać podstawa do rozwiązania umowy w tym trybie.
Oświadczenie musi mieć formę pisemną i wskazywać konkretną przyczynę. Należy je złożyć w ciągu miesiąca od uzyskania informacji o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie. Zbyt ogólne uzasadnienie albo brak podstawy prawnej może utrudnić obronę stanowiska w sądzie pracy. W razie sporu warto skonsultować dokument z prawnikiem lub Państwową Inspekcją Pracy.
Lista kontrolna przed odejściem
Przed złożeniem dokumentu sprawdź następujące kwestie:
- Czy ustaliłem rodzaj umowy i prawidłowy staż zakładowy?
- Czy wyliczyłem termin zakończenia okresu wypowiedzenia?
- Czy pismo zawiera datę, dane stron, wskazanie umowy i mój podpis?
- Czy mam kopię wypowiedzenia dla siebie?
- Czy otrzymam potwierdzenie odbioru dokumentu?
- Czy ustaliłem sposób rozliczenia niewykorzystanego urlopu?
- Czy wiem, kiedy i w jaki sposób otrzymam świadectwo pracy?
Po ustaniu zatrudnienia pracodawca powinien wydać świadectwo pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wyrejestrować pracownika z ubezpieczeń. Dokumenty dotyczące zatrudnienia, w tym kopię wypowiedzenia, zachowaj na wypadek późniejszych pytań dotyczących stażu, urlopu lub świadczeń.
Najbezpieczniejszy schemat jest prosty: sprawdź staż, przygotuj pisemne oświadczenie, doręcz je w sposób możliwy do udowodnienia i zachowaj potwierdzenie. Przy trybie natychmiastowym nie korzystaj z gotowego wzoru bez sprawdzenia, czy rzeczywiście istnieje podstawa z art. 55 Kodeksu pracy.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z pracodawcą, rozwiązania umowy bez wypowiedzenia lub wątpliwości dotyczących terminu warto skonsultować się z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.
