Od 1 stycznia 2026 r. minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie wynosi 31,40 zł brutto za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług. Kwota ta jest stała przez cały 2026 rok. Nie należy jej mylić z wynagrodzeniem netto ani z minimalną pensją miesięczną obowiązującą przy umowie o pracę.
Kogo dotyczy minimalna stawka godzinowa?
Minimalna stawka wynika z ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i obejmuje przede wszystkim umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Podstawę cywilnoprawną stanowią art. 734 i art. 750 Kodeksu cywilnego.
Ochrona dotyczy osób fizycznych wykonujących zlecenie osobiście na rzecz przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej w ramach działalności prowadzonej przez ten podmiot. W określonych przypadkach obejmuje także samozatrudnionych, którzy prowadzą działalność jednoosobowo, nie zatrudniają pracowników ani zleceniobiorców i osobiście realizują umowę.
Minimalna stawka jest taka sama w całym kraju. Nie zależy od branży, regionu, stanowiska ani kwalifikacji. Jeżeli kilka osób wspólnie wykonuje zlecenie lub świadczy usługi, każda z nich ma prawo do wynagrodzenia odpowiadającego co najmniej stawce minimalnej za własne godziny.
Najważniejsze grupy objęte ochroną to:
- osoby fizyczne wykonujące umowę zlecenie bez prowadzenia działalności gospodarczej
- osoby świadczące usługi na podstawie umów objętych przepisami o zleceniu
- samozatrudnieni spełniający ustawowe warunki i wykonujący zadania osobiście
- zleceniobiorcy realizujący umowy na rzecz przedsiębiorców, osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych
Stawka nie ma zastosowania do każdej umowy cywilnoprawnej. Najważniejsze wyłączenia obejmują:
- umowę o dzieło, ponieważ wynagrodzenie dotyczy osiągnięcia określonego rezultatu
- umowy zawarte między osobami fizycznymi, które nie prowadzą działalności gospodarczej
- umowy, w których wykonawca samodzielnie ustala miejsce i czas świadczenia usług oraz otrzymuje wyłącznie prowizję
- niektóre umowy dotyczące całodobowej opieki, rodzinnych form pomocy i opieki podczas wypoczynku lub wycieczek
W przypadku wynagrodzenia prowizyjnego wszystkie warunki wyłączenia muszą być spełnione łącznie. Sama prowizja nie wystarczy, jeśli zleceniodawca ustala grafik, godziny obecności albo miejsce wykonywania usług.
Stawki w ostatnich latach
Minimalna stawka godzinowa jest corocznie waloryzowana w powiązaniu z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. W 2026 roku obowiązuje jedna kwota przez cały rok, w przeciwieństwie do stawki godzinowej wyliczanej dla pracownika na etacie, która może zmieniać się w zależności od liczby godzin roboczych w miesiącu.
| Rok | Minimalna stawka brutto | Uwagi |
|---|---|---|
| 2022 | 19,70 zł | Jedna stawka w roku |
| 2023 | 22,80 zł i 23,50 zł | Dwie stawki w roku |
| 2024 | 27,70 zł i 28,10 zł | Dwie stawki w roku |
| 2025 | 30,50 zł | Jedna stawka w roku |
| 2026 | 31,40 zł | Obowiązuje od 1 stycznia |
Brutto a netto – ile zostaje na rękę?
Kwota 31,40 zł to stawka brutto. Nie ma jednej minimalnej stawki netto dla wszystkich zleceniobiorców, ponieważ wypłata zależy między innymi od składek ZUS, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, podatku, kosztów uzyskania przychodu, ulg oraz innych tytułów do ubezpieczeń.
Student lub uczeń przed ukończeniem 26. roku życia, wykonujący umowę zlecenie objętą przepisami, co do zasady nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom ZUS. Jeżeli nie występują także potrącenia podatkowe, jego kwota netto może odpowiadać kwocie brutto, czyli 31,40 zł za godzinę. Sam status studenta nie obniża jednak ustawowego minimum.
Przy standardowym oskładkowaniu od kwoty brutto potrącane są składki społeczne, składka zdrowotna i zaliczka na podatek dochodowy. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne, dlatego jego opłacanie zmniejsza wypłatę netto. Poniższe wartości mają charakter orientacyjny i nie zastępują indywidualnego wyliczenia wynagrodzenia.
| Grupa zleceniobiorców | Brutto za godzinę | Orientacyjna kwota netto |
|---|---|---|
| Student lub uczeń do 26. roku życia, bez ZUS i PIT | 31,40 zł | około 31,40 zł |
| Osoba z pełnym oskładkowaniem, bez chorobowego | 31,40 zł | około 25,36 zł |
| Osoba z pełnym oskładkowaniem i dobrowolnym chorobowym | 31,40 zł | około 24,66 zł |
Jeżeli umowa przewiduje miesięczny ryczałt, a nie stawkę godzinową, trzeba podzielić wynagrodzenie brutto przez liczbę wykonanych godzin. Przykładowo przy 150 godzinach minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4 710 zł brutto. Ryczałt 4 500 zł dawałby 30 zł za godzinę, więc zleceniodawca musiałby dopłacić 210 zł brutto.
Jak dokumentować liczbę godzin?
Przepisy nie narzucają jednego wzoru ewidencji. Obowiązkiem zleceniodawcy jest jednak zapewnienie sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. Dokumentacja pozwala wykazać, że wypłacone wynagrodzenie nie było niższe od ustawowego minimum.
W praktyce ewidencję może przygotowywać zleceniobiorca, ale odpowiedzialność za organizację i przechowywanie dokumentów ponosi zleceniodawca. Dokumenty dotyczące sposobu potwierdzania godzin oraz ich liczby przechowuje się przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne.
Gdy umowa nie określa sposobu potwierdzania godzin, należy postępować według następującej procedury:
- Przed rozpoczęciem zlecenia ustal, czy liczba godzin będzie potwierdzana papierowo, elektronicznie lub w innej formie dokumentowej.
- Jeżeli takich ustaleń nie ma, zleceniobiorca sporządza informację o liczbie wykonanych godzin.
- Przekaż informację zleceniodawcy przed terminem wypłaty wynagrodzenia.
- Dołącz zestawienie do rachunku lub przechowuj je razem z pozostałą dokumentacją umowy.
Można korzystać z papierowej karty godzin, miesięcznego zestawienia, arkusza elektronicznego, raportu systemowego albo wiadomości e-mail. Forma powinna umożliwiać jednoznaczne ustalenie liczby godzin i należnego wynagrodzenia. Nadmierne kontrolowanie sposobu wykonywania zlecenia może jednak sugerować stosunek pracy, dlatego dokumentowanie godzin nie powinno automatycznie oznaczać pracowniczego nadzoru.
Przy umowie zawartej na okres dłuższy niż miesiąc wynagrodzenie odpowiadające minimalnej stawce trzeba wypłacać co najmniej raz w miesiącu i w formie pieniężnej.
Co grozi za wypłatę poniżej minimum?
Wypłata kwoty niższej niż 31,40 zł brutto za godzinę, jeśli umowa podlega przepisom o minimalnej stawce, może skutkować obowiązkiem wyrównania wynagrodzenia. Zleceniobiorca może dochodzić różnicy między kwotą wypłaconą a należną, także na drodze cywilnej.
Za naruszenie obowiązku wypłaty minimalnej stawki godzinowej grozi grzywna od 1 000 zł do 30 000 zł. Kontrolę przestrzegania przepisów może prowadzić Państwowa Inspekcja Pracy. Brak dokumentacji godzin zwiększa ryzyko zleceniodawcy podczas kontroli lub sporu.
Zleceniobiorca nie może skutecznie zrzec się prawa do minimalnej stawki ani przenieść tego prawa na inną osobę. Postanowienie umowy przewidujące niższe wynagrodzenie nie uchyla ustawowej ochrony. Przy rozliczeniu zawsze trzeba więc sprawdzić rodzaj umowy, status wykonawcy, liczbę godzin oraz zasady podlegania składkom.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani konsultacji z doradcą podatkowym.
