Możesz rozwiązać umowę i zachować prawo do zasiłku dla bezrobotnych, ale tryb zakończenia zatrudnienia wpływa na termin wypłaty świadczenia. Najbezpieczniejsze jest wypowiedzenie złożone przez pracodawcę albo zakończenie umowy z upływem czasu, na jaki ją zawarto. Wypowiedzenie przez pracownika i zwykłe porozumienie stron oznaczają co do zasady 90 dni karencji, a zwolnienie dyscyplinarne – 180 dni.
Jak tryb rozwiązania umowy wpływa na zasiłek?
Karencja oznacza okres od rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, w którym zasiłek nie jest jeszcze wypłacany. Nie zawsze oznacza utratę samego prawa do świadczenia. Po upływie karencji zasiłek może być jednak wypłacany przez krótszy czas, ponieważ okres oczekiwania pomniejsza okres pobierania świadczenia.
Urząd pracy sprawdza sposób rozwiązania wszystkich stosunków pracy zakończonych w ciągu 6 miesięcy przed rejestracją. Analizie podlega więc nie tylko ostatnia umowa.
| Tryb rozwiązania umowy | Termin wypłaty zasiłku od rejestracji |
|---|---|
| Wypowiedzenie przez pracodawcę | Co do zasady od dnia rejestracji, jeśli spełniasz pozostałe warunki |
| Zakończenie umowy z upływem czasu, na jaki ją zawarto | Co do zasady od dnia rejestracji |
| Wypowiedzenie przez pracownika | Po 90 dniach, z wyjątkami |
| Porozumienie stron | Po 90 dniach, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek |
| Rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracownika | Po 180 dniach |
Kiedy porozumienie stron nie powoduje 90 dni karencji?
Porozumienie stron nie zawsze jest niekorzystne. Zasiłek może przysługiwać od dnia rejestracji, gdy rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn wskazanych w przepisach, w szczególności dotyczących zakładu pracy albo zmiany miejsca zamieszkania pracownika.
W treści porozumienia najlepiej dokładnie wskazać rzeczywistą przyczynę rozwiązania umowy. Ogólny zapis, taki jak „na zgodny wniosek stron” albo „z inicjatywy pracodawcy”, może nie wystarczyć do wykazania, że zachodzi wyjątek od karencji.
Do sytuacji, w których porozumienie może pozwolić na wypłatę zasiłku od dnia rejestracji, należą:
- upadłość pracodawcy
- likwidacja pracodawcy
- zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w tym zwolnienia grupowe
- zmiana miejsca zamieszkania pracownika
Jeżeli przyczyny nie wpisano do porozumienia, nie musi to jeszcze przesądzać sprawy. Okoliczności rozstania można próbować udokumentować innymi dowodami, na przykład dodatkowym oświadczeniem byłego pracodawcy. Ostatecznej oceny dokonuje urząd pracy na podstawie przedstawionych dokumentów.
Na jakie błędy uważać?
Reguły wynikają przede wszystkim z art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przed rejestracją sprawdź zwłaszcza następujące kwestie:
- Wypowiedzenie przez pracownika zwykle oznacza 90 dni karencji, chyba że nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę.
- Zwolnienie dyscyplinarne na podstawie art. 52 Kodeksu pracy oznacza co do zasady 180 dni oczekiwania.
- Jeżeli zasiłek przysługuje tylko przez 180 dni, karencja za zwolnienie dyscyplinarne może w praktyce wyczerpać cały okres świadczenia.
- Odczekanie 90 dni przed rejestracją nie usuwa karencji, ponieważ jest ona liczona od dnia rejestracji.
- Urząd może uwzględnić kilka umów zakończonych w ciągu 6 miesięcy, a nie tylko tę ostatnią.
Sam sposób rozwiązania umowy nie wystarczy do uzyskania świadczenia. Zgodnie z ogólną zasadą trzeba także wykazać co najmniej 365 dni pracy w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację, z wynagrodzeniem stanowiącym podstawę wymaganych składek. Znaczenie mogą mieć również inne okresy uwzględniane na podstawie przepisów.
Co sprawdzić przed podpisaniem dokumentu?
Przed podpisaniem wypowiedzenia lub porozumienia sprawdź poniższe elementy:
- Tryb rozwiązania umowy – ustal, czy dokument podpisuje pracodawca, pracownik, czy obie strony.
- Przyczyna rozwiązania – sprawdź, czy została wpisana wprost i czy odpowiada rzeczywistym okolicznościom.
- Ustawowy wyjątek – oceń, czy przyczyna dotyczy likwidacji, upadłości, zmniejszenia zatrudnienia albo zmiany miejsca zamieszkania.
- Dokumenty potwierdzające – zachowaj porozumienie, wypowiedzenie, świadectwo pracy i ewentualne dodatkowe oświadczenia pracodawcy.
- Staż ubezpieczeniowy – sprawdź, czy masz wymagane 365 dni w ostatnich 18 miesiącach.
- Inne umowy z ostatnich 6 miesięcy – ustal, czy wcześniejsze zakończenia zatrudnienia nie wpłyną na termin wypłaty.
Jeżeli masz wątpliwości co do treści porozumienia, przed jego podpisaniem skonsultuj dokument z powiatowym urzędem pracy albo Zieloną Linią pod numerem 19524. W sprawach dotyczących zasiłku liczy się nie tylko nazwa trybu rozwiązania umowy, lecz także rzeczywista i udokumentowana przyczyna rozstania.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Ostateczną ocenę prawa do zasiłku oraz terminu jego wypłaty przeprowadza właściwy powiatowy urząd pracy na podstawie dokumentów i aktualnych przepisów.
