ZUS ma do 30 dni na wypłatę zasiłku chorobowego, ale termin liczy się od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia. Nie oznacza to 30 dni od wystawienia e-ZLA. Jeśli brakuje dokumentów, na przykład formularza Z-3 od pracodawcy, bieg terminu może rozpocząć się później.
Kto wypłaca pieniądze za czas choroby?
Najpierw trzeba rozróżnić wynagrodzenie chorobowe od zasiłku chorobowego. Wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca za początkowy okres niezdolności do pracy. Zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego, które może wypłacać ZUS albo płatnik składek uprawniony do obsługi zasiłków.
W przypadku pracownika znaczenie ma także liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego przez płatnika składek. Zestawienie najczęstszych sytuacji wygląda następująco:
| Płatnik | Okres wypłaty | Kluczowy dokument |
|---|---|---|
| Pracodawca | Wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym | e-ZLA oraz dokumentacja pracownicza |
| Pracodawca | Wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 14 dni, jeżeli pracownik ukończył 50 lat, od następnego roku kalendarzowego | e-ZLA oraz dokumentacja pracownicza |
| ZUS | Zasiłek chorobowy od 34. dnia albo od 15. dnia w przypadku pracownika objętego skróconym okresem wynagrodzenia chorobowego | e-ZLA i zaświadczenie płatnika składek, najczęściej Z-3 |
| ZUS | Co do zasady od pierwszego dnia zasiłku przy osobach, za które zasiłki wypłaca ZUS, w tym w wielu małych firmach | e-ZLA, Z-3, Z-3a albo Z-3b, zależnie od tytułu ubezpieczenia |
Limit 33 albo 14 dni dotyczy łącznej niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym. Przy płatniku zgłaszającym do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób zasiłek może wypłacać sam pracodawca. Przy mniejszym płatniku wypłatę zasiłków co do zasady realizuje ZUS.
Od kiedy liczy się 30 dni na wypłatę?
Ustawowy termin wynosi nie później niż 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do zasiłku. ZUS nie liczy więc tego okresu automatycznie od dnia wizyty u lekarza ani od daty wystawienia e-ZLA.
e-ZLA potwierdza niezdolność do pracy, ale nie zawiera wszystkich danych potrzebnych do ustalenia prawa do świadczenia i jego wysokości. ZUS może potrzebować między innymi informacji o zatrudnieniu, wynagrodzeniu, okresie ubezpieczenia i rachunku bankowym. W przypadku pracownika ważnym dokumentem jest Z-3. Dla innych ubezpieczonych stosuje się między innymi Z-3a lub Z-3b.
Jeśli dokumentacja jest kompletna i nie wymaga wyjaśnień, wypłata może nastąpić wcześniej, często po kilkunastu dniach. Nie jest to jednak gwarantowany termin. Jeżeli ZUS wezwie do uzupełnienia dokumentów albo sprawdzenia prawa do świadczenia, 30 dni odnosi się do momentu wyjaśnienia ostatniej wymaganej kwestii.
Co może opóźnić wypłatę?
Najczęściej opóźnienie wynika z braków formalnych po stronie płatnika składek albo ubezpieczonego. Na przesunięcie przelewu wpływają przede wszystkim:
- Brak formularza Z-3 – pracodawca nie przekazał danych o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.
- Nieprawidłowy lub nieaktualny numer rachunku bankowego wskazany do wypłaty świadczenia.
- Błędy albo rozbieżności w dokumentach dotyczących okresu zatrudnienia i ubezpieczenia.
- Konieczność ustalenia prawa do zasiłku po ustaniu zatrudnienia lub przy kilku tytułach ubezpieczenia.
- Zaległości w składkach, które mogą mieć znaczenie przy osobach prowadzących działalność gospodarczą.
- Dodatkowa weryfikacja zasadności zwolnienia albo innych okoliczności wpływających na prawo do świadczenia.
Samo e-ZLA nie zawsze wystarcza do uruchomienia wypłaty. Przy elektronicznym zwolnieniu dokument trafia do ZUS, ale nadal potrzebne mogą być wniosek lub zaświadczenie płatnika składek. Dlatego pracownik powinien sprawdzić w kadrach, czy Z-3 zostało już przekazane.
Co zrobić, gdy pieniędzy nie ma na koncie?
Jeżeli minął przewidywany termin wypłaty, sprawdź sprawę w następującej kolejności:
- Zaloguj się do PUE/eZUS i sprawdź, czy widoczne jest e-ZLA, złożone dokumenty oraz korespondencja dotycząca świadczenia.
- Skontaktuj się z pracodawcą lub zleceniodawcą i zapytaj, czy przekazał do ZUS właściwe zaświadczenie, na przykład Z-3, Z-3a albo Z-3b.
- Skontaktuj się z ZUS przez infolinię lub placówkę, przygotowując numer PESEL, okres zwolnienia i dane płatnika składek.
- Jeżeli ZUS wskaże brak dokumentów, uzupełnij je przez PUE/eZUS, pocztą albo w placówce i zachowaj potwierdzenie złożenia.
- Gdy mimo kompletnej dokumentacji nie ma wypłaty ani informacji o przyczynie zwłoki, złóż pisemne zapytanie o stan sprawy i przyczynę niewypłacenia świadczenia.
W przypadku odmowy prawa do zasiłku ZUS wydaje decyzję. Wtedy sytuacja różni się od zwykłego opóźnienia technicznego, ponieważ decyzję można zaskarżyć w terminie wskazanym w pouczeniu.
Co sprawdzić przed kontaktem z ZUS?
Przed zgłoszeniem interwencji przygotuj krótką listę informacji:
- e-ZLA jest widoczne w systemie i obejmuje właściwy okres.
- Pracodawca przekazał do ZUS formularz Z-3, a zleceniobiorca właściwe zaświadczenie Z-3a.
- Numer rachunku bankowego podany ZUS jest aktualny i poprawny.
- Dane dotyczące zatrudnienia oraz ubezpieczenia nie zawierają przerw ani rozbieżności.
- W przypadku działalności gospodarczej sprawdzono stan rozliczeń składek.
Najważniejsze jest ustalenie, czy 30 dni już zaczęło biec. Jeżeli ZUS nie miał jeszcze kompletu danych, opóźnienie może wynikać z oczekiwania na dokument od pracodawcy, a nie z samego tempa pracy Zakładu.
