Tak. Od 2026 roku okresy wykonywania umowy zlecenia mogą być wliczane do stażu pracy. Nowe zasady obowiązują od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym, a od 1 maja 2026 r. u pracodawców prywatnych. Obejmują także niektóre wcześniejsze okresy, ale pracownik musi je udokumentować.
Jakie okresy wliczają się do stażu pracy?
Zmiana wynika z tzw. Ustawy Stażowej (2026), która rozszerzyła katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu uprawnień pracowniczych. Dotyczy ona stażu pracy na potrzeby zatrudnienia, a nie automatycznego przeliczenia stażu emerytalnego.
Do nowego stażu mogą zostać zaliczone:
- okresy wykonywania umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu;
- okresy wykonywania umowy agencyjnej;
- prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym jednoosobowej działalności gospodarczej;
- okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą albo wykonującą umowę cywilnoprawną;
- członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;
- udokumentowana praca zarobkowa za granicą wykonywana na innej podstawie niż stosunek pracy.
Co do zasady znaczenie ma podleganie ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza emerytalnemu i rentowym. Przepisy przewidują jednak wyjątki dla okresów, w których brak ubezpieczenia wynikał bezpośrednio z przepisów. Dotyczy to między innymi niektórych umów zlecenia zawieranych z uczniami lub studentami do ukończenia 26. roku życia oraz działalności prowadzonej w okresie korzystania z ulgi na start. Takie okresy trzeba jednak wykazać innymi dokumentami, ponieważ ZUS może ich nie ująć w zaświadczeniu.
Nowe przepisy nie obejmują między innymi umowy o dzieło, działalności nierejestrowanej, praktyk studenckich ani wolontariatu. Sam fakt wykonywania pracy na zleceniu nie daje też prawa do urlopu wypoczynkowego w czasie trwania tej umowy. Okres zlecenia może natomiast zwiększyć staż, który będzie brany pod uwagę po podjęciu zatrudnienia na umowę o pracę.
Staż ogólny i zakładowy – jaka jest różnica?
To rozróżnienie decyduje o tym, jakie uprawnienie może się zmienić. Staż ogólny obejmuje okresy pracy u różnych pracodawców i zleceniodawców. Staż zakładowy odnosi się natomiast do pracy wykonywanej u konkretnego pracodawcy.
| Rodzaj stażu | Co obejmuje | Na co wpływa |
|---|---|---|
| Staż ogólny | Okresy pracy i innych aktywności zawodowych u różnych podmiotów | Między innymi na wymiar urlopu wypoczynkowego, w tym osiągnięcie progu 26 dni |
| Staż zakładowy | Okresy pracy na rzecz obecnego pracodawcy | Na długość okresu wypowiedzenia oraz niektóre odprawy i świadczenia zakładowe |
| Staż wynikający z regulacji wewnętrznych | Okresy wskazane w regulaminie, układzie zbiorowym lub przepisach szczególnych | Na dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe, jeżeli dane świadczenie przewidują przepisy |
Przykładowo, zlecenie wykonywane u innego podmiotu może zwiększyć ogólny staż urlopowy, ale nie musi wydłużyć okresu wypowiedzenia u obecnego pracodawcy. Przy wypowiedzeniu znaczenie ma zazwyczaj staż zakładowy, więc wcześniejsze zlecenie musi być wykonywane na rzecz tego samego pracodawcy.
Doliczenie wcześniejszych okresów nie oznacza automatycznie prawa do każdego świadczenia. Dodatek stażowy lub nagroda jubileuszowa przysługują tylko wtedy, gdy przewidują je przepisy szczególne albo regulacje obowiązujące u danego pracodawcy.
Jak udokumentować okres pracy na zleceniu?
Ciężar udowodnienia okresów pracy spoczywa na pracowniku. Pracodawca nie ma obowiązku samodzielnie przeszukiwać dokumentacji wszystkich obecnych i byłych zleceniobiorców.
- Złóż wniosek do ZUS – zaświadczenie potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym można uzyskać przez PUE/eZUS, na właściwym formularzu, między innymi US-7.
- Zbierz dokumenty zastępcze – jeśli ZUS nie ma danych, przygotuj umowy, rachunki, potwierdzenia przelewów, zaświadczenia od zleceniodawcy, dokumenty podatkowe lub dowody prowadzenia działalności.
- Przekaż komplet pracodawcy – dokumenty należy złożyć w dziale kadr wraz z wnioskiem o uwzględnienie wskazanych okresów w stażu pracy.
Zaświadczenie z ZUS jest podstawowym dowodem, ale jego brak nie zawsze zamyka drogę do zaliczenia okresu. Dotyczy to zwłaszcza pracy studenta bez obowiązkowych składek oraz pracy zarobkowej za granicą. Sama umowa może jednak nie wystarczyć, jeśli nie potwierdza faktycznego wykonywania zlecenia przez cały wskazany czas. Pracodawca może ocenić kompletność i wiarygodność dokumentów.
Pracownik zatrudniony u prywatnego pracodawcy w dniu 1 maja 2026 r. ma co do zasady 24 miesiące na przedstawienie dokumentów dotyczących wcześniejszych okresów. Nie warto czekać do końca tego terminu, ponieważ późniejsze ustalenie stażu może wpływać na moment uzyskania konkretnych uprawnień.
Czy przepisy działają wstecz?
Tak, wcześniejsze okresy umów zlecenia, działalności gospodarczej lub innej aktywności objętej ustawą mogą zostać uwzględnione, nawet jeśli przypadały przed 2026 rokiem. Jest to retrospektywne uwzględnienie okresów w stażu, a nie pełne cofnięcie skutków prawnych.
Oznacza to, że po udokumentowaniu wcześniejszego stażu pracownik może od momentu ustalenia uprawnień korzystać z wyższego wymiaru urlopu albo innego świadczenia zależnego od stażu. Nie oznacza to jednak możliwości żądania wypłaty za urlop, który powinien był przysługiwać według wcześniejszych zasad, na przykład wyrównania za 2024 rok.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy umowa o dzieło wlicza się do stażu pracy?
Nie. Nowe przepisy obejmują między innymi umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług i umowy agencyjne, ale nie umowy o dzieło.
Czy okres zlecenia wpływa na emeryturę?
To odrębna kwestia. Do stażu emerytalnego i wysokości emerytury wpływają okresy, za które opłacono składki emerytalne. Samo zaliczenie okresu do stażu pracy na potrzeby uprawnień pracowniczych nie zmienia zasad obliczania emerytury.
Czy pracodawca musi sam doliczyć wcześniejsze zlecenia?
Nie musi robić tego z własnej inicjatywy. Pracownik powinien złożyć wniosek i przedstawić dokumenty. Jeżeli dokumentacja jest wiarygodna, pracodawca powinien uwzględnić potwierdzony okres zgodnie z właściwymi zasadami.
Czy zlecenie u obecnego pracodawcy wydłuży okres wypowiedzenia?
Może tak być, jeśli okres zlecenia zostanie zaliczony do stażu zakładowego, czyli był wykonywany na rzecz tego samego podmiotu. Zlecenie u innego zleceniodawcy może zwiększyć staż ogólny, ale co do zasady nie wpływa na długość wypowiedzenia u obecnego pracodawcy.
Najważniejsze jest więc nie tylko to, że umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy od 2026 roku, lecz także rodzaj stażu, którego dotyczy dane uprawnienie, oraz właściwe udokumentowanie okresu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawie konkretnego stażu lub sporu z pracodawcą warto skonsultować dokumenty ze specjalistą prawa pracy.
