Wniosek o legitymację osoby niepełnosprawnej składa się w Powiatowym lub Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności właściwym dla miejsca zamieszkania. Do formularza dołącza się zdjęcie oraz kopię prawomocnego orzeczenia. Pierwsza legitymacja jest bezpłatna, ale jej odbiór odbywa się osobiście – dokument nie jest wysyłany pocztą.
Gdzie złożyć wniosek?
Legitymacja osoby niepełnosprawnej potwierdza status wynikający z orzeczenia i ułatwia korzystanie z ulg oraz innych uprawnień bez konieczności każdorazowego okazywania papierowego dokumentu. Wydaje ją PZON albo MZON właściwy dla miejsca zamieszkania.
Podstawą wydania może być prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności, o stopniu niepełnosprawności albo o wskazaniach do ulg i uprawnień. Jeżeli masz kilka takich dokumentów, zespół bierze pod uwagę ostatnie prawomocne orzeczenie.
Jak krok po kroku złożyć wniosek?
Procedura obejmuje przygotowanie formularza, załączników i odbiór gotowego dokumentu:
- Pobierz formularz – wzór znajdziesz na stronie właściwego zespołu lub otrzymasz w jego siedzibie.
- Sprawdź prawomocność orzeczenia – co do zasady trzeba odczekać 14 dni od doręczenia orzeczenia, czyli do upływu terminu na odwołanie. Orzeczenie może stać się prawomocne wcześniej, jeśli zrzekniesz się prawa do odwołania.
- Przygotuj zdjęcie i kopię orzeczenia – zdjęcie powinno mieć wymiary 35 × 45 mm, a oryginał orzeczenia trzeba mieć do wglądu.
- Złóż wniosek – możesz zrobić to osobiście albo wysłać dokumenty pocztą. W niektórych sytuacjach wniosek składa przedstawiciel ustawowy, pełnomocnik lub osoba upoważniona.
- Odbierz legitymację – po przygotowaniu dokumentu zespół poinformuje o terminie odbioru. Legitymację odbierasz osobiście po okazaniu dokumentu tożsamości albo przez osobę upoważnioną, jeśli urząd dopuszcza taką formę.
Czas oczekiwania zależy od zespołu i kompletności dokumentów. Lokalne informacje często wskazują termin do miesiąca od złożenia kompletnego wniosku.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Przed złożeniem wniosku przygotuj następujące elementy:
- podpisany wniosek o wydanie legitymacji;
- jedno aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm;
- kserokopię prawomocnego orzeczenia oraz jego oryginał do wglądu;
- dokument tożsamości do wglądu;
- kserokopię dokumentu tożsamości, jeśli wniosek składa pełnomocnik, opiekun prawny albo inna osoba upoważniona, zgodnie z wymaganiami danego zespołu.
Fotografia powinna przedstawiać aktualny wizerunek, zwykle bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami. Wyjątkiem może być noszenie nakrycia głowy zgodnie z zasadami wyznania, jeśli takie nakrycie widnieje również na dokumencie tożsamości, oraz używanie ciemnych okularów z powodu wady wzroku.
Przed wysłaniem dokumentów sprawdź kompletność zestawu:
- wniosek jest wypełniony i podpisany;
- zdjęcie ma wymiary 35 × 45 mm i przedstawia aktualny wizerunek;
- kopia orzeczenia jest czytelna, a oryginał będzie dostępny do wglądu;
- dane we wniosku odpowiadają danym z orzeczenia.
Na jak długo wydawana jest legitymacja?
Legitymacja zachowuje ważność przez okres wskazany w orzeczeniu, ale obowiązują też maksymalne limity:
| Kategoria osoby | Maksymalny okres ważności |
|---|---|
| Osoba do 16. roku życia | 5 lat |
| Osoba od 16. do ukończenia 60. roku życia | 10 lat |
| Osoba, która ukończyła 60 lat | Przez okres ważności orzeczenia |
Legitymacja nie może być ważna dłużej niż orzeczenie, na podstawie którego ją wydano. Ważnych starszych legitymacji nie trzeba wymieniać tylko dlatego, że obowiązuje nowszy wzór.
Duplikat legitymacji i zmiana danych
W razie zgubienia, zniszczenia lub uszkodzenia plastikowej legitymacji składa się wniosek o duplikat. Za jego wydanie pobierana jest opłata 15 zł. Do dokumentów trzeba dołączyć dowód wpłaty, a numer rachunku i sposób zapłaty zależą od właściwego PZON lub MZON.
Nowa legitymacja może być potrzebna także po zmianie nazwiska, numeru PESEL lub wizerunku. W takich przypadkach wymiana jest bezpłatna. Przy wymianie z powodu zmiany danych albo uszkodzenia starą legitymację należy zwrócić do zespołu. Urząd ją unieważnia, a następnie może zwrócić ją właścicielowi.
Nie wysyłaj opłaty na rachunek znaleziony dla innego miasta lub powiatu. Przed przelewem sprawdź dane na stronie właściwego zespołu, ponieważ rachunki bankowe są lokalne.
Po otrzymaniu plastikowej legitymacji możesz dodać jej cyfrowy odpowiednik w aplikacji mObywatel. Aplikacja nie zastępuje jednak procedury urzędowej. Najpierw trzeba uzyskać tradycyjny dokument, dopiero później można korzystać z jego wersji w telefonie.
