Rok 2026 przynosi istotne aktualizacje zasad dotyczących audytów energetycznych w Polsce. Zmiany wynikają zarówno z aktualizacji programu „Czyste Powietrze”, jak i z wdrażania unijnej dyrektywy o efektywności energetycznej. Dotyczą one zarówno właścicieli budynków mieszkalnych, jak i przedsiębiorstw, które zużywają większe ilości energii.
Zmiany w programie Czyste Powietrze od 20 lipca 2026
Od 20 lipca 2026 r. obowiązują nowe zasady programu „Czyste Powietrze”. Maksymalne stawki dofinansowania na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosły o 10 procent. Dotyczy to m.in. ocieplenia ścian i innych przegród oraz wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych.
Termin realizacji prac objętych zaliczką wydłużono ze 120 do 180 dni. Wprowadzono także nowe wyjątki od zasady trzyletniego okresu własności nieruchomości, co ułatwia dostęp do programu osobom, które niedawno stały się właścicielami domów. Uproszczono sposób potwierdzania wykonania inwestycji – dokumenty mogą wystawiać również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Podstawowe wymagania pozostają bez zmian. Audyt energetyczny nadal jest obowiązkowy przed rozpoczęciem przedsięwzięcia, a po zakończeniu prac wymagane jest świadectwo charakterystyki energetycznej. Bon na audyt energetyczny, zapowiadany jako wsparcie finansowe kosztów dokumentu, nie wszedł jeszcze w życie i pozostaje w fazie konsultacji z samorządami.
Nowy próg dla audytów energetycznych przedsiębiorstw
Największa zmiana dotyczy audytów energetycznych przedsiębiorstw. Zgodnie z wymaganiami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791, dotychczasowe kryterium wielkości firmy (liczba pracowników lub obrót) zastępowane jest progiem zużycia energii.
Przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie energii finalnej z ostatnich trzech lat przekracza 10 TJ (około 2778 MWh), są zobowiązane do przeprowadzenia audytu energetycznego co cztery lata. Pierwszy termin dla podmiotów objętych nowym kryterium przypada na 11 października 2026 r. Firmy zużywające ponad 85 TJ rocznie muszą dodatkowo wdrożyć system zarządzania energią zgodny z normą ISO 50001 najpóźniej do 11 października 2027 r.
Obowiązek obejmuje wszystkie nośniki energii łącznie. Zwolnienie z audytu przysługuje podmiotom, które posiadają już certyfikowany system zarządzania energią lub system EMAS obejmujący obszar energii.
Co pozostaje bez zmian w audytach budynków?
Metodyka sporządzania audytu energetycznego budynku nie uległa zasadniczej zmianie. Nadal opiera się na ustawie o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz rozporządzeniu określającym szczegółowy zakres i formy dokumentu. Audyt obejmuje inwentaryzację techniczną, bilans energetyczny, ocenę przegród i instalacji oraz analizę opłacalności wariantów modernizacji.
Wykonawcą audytu na potrzeby programu „Czyste Powietrze” może być wyłącznie osoba wpisana do Centralnego Rejestru Charakterystyki Energetycznej Budynków. Dokument musi zawierać konkretne rekomendacje techniczne i ekonomiczne, które stanowią podstawę do wniosku o dofinansowanie.
Terminy i praktyczne konsekwencje zmian
Dla właścicieli domów jednorodzinnych kluczowe jest to, że audyt energetyczny pozostaje warunkiem koniecznym przy składaniu wniosku o dofinansowanie w programie „Czyste Powietrze”. Brak dokumentu uniemożliwia pozytywną weryfikację wniosku. Dla przedsiębiorstw przekraczających próg 10 TJ termin 11 października 2026 r. oznacza konieczność wcześniejszego przygotowania danych o zużyciu energii z trzech poprzednich lat oraz wyboru niezależnego audytora.
Niewypełnienie obowiązku audytu przedsiębiorstwa może skutkować sankcjami ze strony Urzędu Regulacji Energetyki. Wysokość kary odnosi się do przychodu firmy z poprzedniego roku podatkowego.
Jak przygotować się do nowych wymagań?
Właściciele budynków planujący termomodernizację powinni zlecić audyt przed rozpoczęciem prac i przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Dokument powinien wskazywać optymalny zakres działań zgodny z aktualnymi limitami programu. Przedsiębiorstwa powinny najpierw obliczyć średnie roczne zużycie energii z ostatnich trzech lat na podstawie faktur i danych pomiarowych.
W obu przypadkach rzetelne opracowanie wymaga doświadczenia w analizie energetycznej obiektów i instalacji. Profesjonalne audyty energetyczne, o których więcej można przeczytać na https://centrumanalizenergetycznych.com/oferty/audyty-energetyczne/, pozwalają nie tylko spełnić formalne wymagania, lecz także wskazać realne możliwości obniżenia kosztów energii w sposób mierzalny i trwały.
Zmiany wprowadzone w 2026 roku zwiększają znaczenie precyzyjnej diagnostyki energetycznej zarówno w sektorze mieszkaniowym, jak i w przedsiębiorstwach. Terminowe przygotowanie dokumentów i wybór kompetentnego wykonawcy stają się elementem bezpiecznego planowania inwestycji.
Artykuł sponsorowany
