Wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron nie jest jednostronnym wypowiedzeniem. To propozycja rozwiązania umowy, która staje się skuteczna dopiero po zgodzie pracownika i pracodawcy. Najbezpieczniej złożyć ją na piśmie, wskazać konkretną datę zakończenia zatrudnienia i zachować dowód doręczenia.
Na czym polega porozumienie stron?
Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron jest jednym ze sposobów zakończenia stosunku pracy wskazanych w Kodeksie pracy. Obie strony wspólnie ustalają, że umowa zakończy się w określonym dniu. Termin może być wcześniejszy albo późniejszy niż wynikający z okresu wypowiedzenia.
Pracownik nie ma jednak prawa wymusić takiego rozwiązania. Pracodawca może przyjąć propozycję, zaproponować inną datę albo odmówić. Samo milczenie również nie oznacza zgody. Bez porozumienia umowa nadal trwa.
Przy tym trybie co do zasady nie trzeba podawać przyczyny zakończenia zatrudnienia. Dla celów dowodowych warto jednak sporządzić dokument w dwóch egzemplarzach i podpisać go przez obie strony.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Wniosek może przygotować pracownik albo pracodawca. Jeżeli inicjatywa wychodzi od pracownika, dokument powinien jasno wskazywać, że jest propozycją rozwiązania umowy, a nie jednostronnym wypowiedzeniem. Postępuj w następujący sposób:
- Sprawdź dane umowy – przygotuj nazwę i adres pracodawcy, swoje dane oraz określ rodzaj umowy, której dotyczy propozycja.
- Wskaż datę i miejsce sporządzenia – dokument powinien pozwalać ustalić, kiedy został przygotowany i komu go doręczono.
- Opisz propozycję – napisz, że proponujesz rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron z konkretnym dniem, na przykład 30 czerwca 2026 roku.
- Ustal dodatkowe warunki – jeżeli to potrzebne, określ sposób wykorzystania lub rozliczenia urlopu, zwrotu sprzętu oraz wypłaty należnych świadczeń.
- Złóż dokument w sposób możliwy do udowodnienia – przekaż go w dwóch egzemplarzach i poproś o potwierdzenie odbioru na swojej kopii albo wyślij przesyłką umożliwiającą wykazanie doręczenia.
Przykładowa treść propozycji może brzmieć: „Zwracam się z propozycją rozwiązania umowy o pracę zawartej dnia … za porozumieniem stron z dniem …”. Na końcu umieść datę i podpis. Sam podpis pracodawcy potwierdzający odbiór nie oznacza jeszcze zawarcia porozumienia. Potrzebna jest jego wyraźna zgoda na przedstawione warunki.
Jeżeli strony podpiszą porozumienie, pracodawca powinien wydać świadectwo pracy w dniu ustania stosunku pracy, czyli w terminie wskazanym w dokumencie.
Porozumienie stron a wypowiedzenie – czym się różnią?
Najważniejsza różnica polega na tym, że porozumienie wymaga zgodnych oświadczeń obu stron, natomiast wypowiedzenie jest czynnością jednostronną. Pracodawca nie musi zaakceptować wypowiedzenia złożonego przez pracownika, ale musi mieć możliwość zapoznania się z jego treścią.
| Cecha | Porozumienie stron | Wypowiedzenie |
|---|---|---|
| Zgoda | Wymagana zgoda pracownika i pracodawcy | Nie wymaga zgody drugiej strony |
| Termin zakończenia | Ustalają go strony, bez konieczności zachowania okresu wypowiedzenia | Umowa kończy się po upływie właściwego okresu wypowiedzenia |
| Przyczyna | Co do zasady nie trzeba jej podawać | Pracownik zwykle nie musi wskazywać przyczyny, pracodawca może mieć taki obowiązek zależnie od rodzaju umowy |
| Zasiłek dla bezrobotnych | Może powodować 90-dniowy okres oczekiwania na zasiłek, z wyjątkami określonymi w przepisach | Skutek zależy od okoliczności i podstawy rozwiązania umowy |
Kiedy porozumienie może się opłacać?
Ten tryb bywa korzystny, gdy zależy Ci na konkretnym terminie odejścia i masz zgodę pracodawcy. Może ułatwić rozpoczęcie nowej pracy, przeprowadzkę albo zakończenie konfliktu bez oczekiwania na pełny okres wypowiedzenia. Rozważ go szczególnie wtedy, gdy:
- nowy pracodawca oczekuje szybkiego rozpoczęcia pracy,
- zmieniasz miejsce zamieszkania i nie możesz zostać do końca wypowiedzenia,
- chcesz uzgodnić termin zakończenia zatrudnienia dogodny dla obu stron,
- potrzebujesz uporządkować urlop, sprzęt służbowy lub wypłatę dodatkowych świadczeń.
Najważniejszym ryzykiem jest wpływ trybu rozwiązania umowy na zasiłek dla bezrobotnych. Przy rozwiązaniu za porozumieniem stron zasiłek może być przyznany dopiero po 90 dniach od rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Przepisy przewidują wyjątki, między innymi w niektórych sytuacjach związanych ze zmianą miejsca zamieszkania, likwidacją lub upadłością pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia.
Ostateczna ocena zależy od okoliczności sprawy i dokumentów przedstawionych w urzędzie. Jeżeli po zakończeniu pracy możesz pozostać bez dochodu, sprawdź tę kwestię przed podpisaniem porozumienia.
Co zrobić, gdy pracodawca odmawia?
Odmowa oznacza tylko, że nie doszło do porozumienia. Nie powoduje rozpoczęcia okresu wypowiedzenia i nie kończy zatrudnienia. Jeżeli chcesz odejść mimo braku zgody, złóż odrębne wypowiedzenie umowy o pracę.
W praktyce można wcześniej przygotować pismo zawierające propozycję porozumienia oraz wyraźną klauzulę, że w razie odmowy lub braku zgody dokument należy traktować jako wypowiedzenie umowy o pracę. Taki zapis powinien być jednoznaczny, na przykład: „W przypadku nieprzyjęcia powyższej propozycji niniejsze pismo stanowi moje oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę z zachowaniem obowiązującego okresu wypowiedzenia”.
Takie rozwiązanie wymaga ostrożności. Pismo powinno jasno rozdzielać oba tryby, aby nie było wątpliwości, że w razie braku porozumienia pracownik składa niezależne, jednostronne wypowiedzenie. Nie należy używać niejasnych sformułowań ani zakładać, że samo przekazanie propozycji automatycznie uruchamia okres wypowiedzenia.
Jeżeli pracodawca nie chce podpisać kopii, wypowiedzenie nadal może być skuteczne. Możesz wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, przekazać kurierem albo doręczyć w obecności świadka. Przy wypowiedzeniu pracownik nie musi czekać na akceptację pracodawcy.
Okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Okresy liczone w tygodniach kończą się w sobotę, a liczone w miesiącach – w ostatnim dniu miesiąca. Po złożeniu wypowiedzenia strony mogą jeszcze uzgodnić wcześniejszy termin zakończenia zatrudnienia. Jest to wtedy porozumienie o wcześniejszym rozwiązaniu umowy po dokonanym wypowiedzeniu, a nie pierwotne porozumienie stron.
Nie przestawaj samowolnie przychodzić do pracy. Samo znalezienie nowej posady nie uzasadnia rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Nieusprawiedliwiona nieobecność może prowadzić do utraty wynagrodzenia, a nawet do rozwiązania umowy z winy pracownika. Tryb natychmiastowy przez pracownika jest zarezerwowany dla wyjątkowych sytuacji, takich jak ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę, i wymaga wskazania konkretnej przyczyny w piśmie.
Co sprawdzić przed podpisaniem?
Przed podpisaniem dokumentu sprawdź następujące elementy:
- jednoznaczną datę rozwiązania umowy,
- zgodność danych stron i umowy,
- sposób wykorzystania albo rozliczenia urlopu,
- posiadanie własnego egzemplarza z podpisami obu stron,
- termin wypłaty wynagrodzenia, premii i innych należności,
- obowiązek zwrotu sprzętu, dokumentów lub innych rzeczy należących do pracodawcy.
Najczęstsze pytania
- Czy muszę podać powód? – Przy propozycji i zawarciu porozumienia co do zasady nie trzeba wskazywać przyczyny. W zwykłym wypowiedzeniu składanym przez pracownika również zazwyczaj nie ma takiego obowiązku.
- Czy mogę wycofać zgodę? – Po zawarciu porozumienia jednostronne wycofanie zgody co do zasady nie jest możliwe. Zmiana ustaleń wymaga zgody drugiej strony. Wyjątkiem mogą być szczególne wady oświadczenia woli, których oceną może zająć się sąd pracy.
- Czy pracodawca musi przyjąć wniosek? – Nie. Może odmówić albo zaproponować inny termin. Jeżeli odmówi, umowa nadal obowiązuje.
- Czy porozumienie zawsze oznacza utratę zasiłku? – Nie, ale może przesunąć moment jego przyznania o 90 dni. Istnieją ustawowe wyjątki, dlatego przed podpisaniem warto sprawdzić swoją sytuację w powiatowym urzędzie pracy.
Najbezpieczniejsza procedura to pisemna propozycja z konkretną datą, potwierdzenie doręczenia i zachowanie własnego egzemplarza. Gdy pracodawca odmawia, porozumienie nie dochodzi do skutku, ale możesz złożyć odrębne wypowiedzenie i zachować dowód jego doręczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W sprawach dotyczących sporu o wynagrodzenie, naruszeń praw pracowniczych lub rozwiązania umowy bez wypowiedzenia warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.
