Czy do 182 dni wlicza się okres 33 dni wynagrodzenia chorobowego?

Pierwsze zwolnienie lekarskie w roku zwykle od razu rodzi pytanie o limit 182 dni choroby. Zastanawiasz się, czy do tego limitu wlicza się także 33 dni wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy. Z tego tekstu dowiesz się, jak ZUS liczy okres zasiłkowy i kiedy możesz go przekroczyć, nawet się tego nie spodziewając.

Czy 33 dni wynagrodzenia chorobowego liczy się do 182 dni?

Dla pracownika są w grze dwa świadczenia za niezdolność do pracy. Najpierw pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe z art. 92 Kodeksu pracy (do 33 dni w roku, a po ukończeniu 50 lat do 14 dni). Od 34. lub 15. dnia w roku wchodzi już zasiłek chorobowy finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przepisach o zasiłku chorobowym pojawia się pojęcie okresu zasiłkowego, czyli maksymalnie 182 dni, a w szczególnych sytuacjach 270 dni. I tu pada odpowiedź na Twoje pytanie: do tych 182 lub 270 dni wlicza się także dni opłacone jako wynagrodzenie chorobowe. Nie ma znaczenia, czy pieniądze płaci pracodawca, czy ZUS – liczy się każdy dzień orzeczonej niezdolności do pracy.

Do Twojego okresu zasiłkowego wlicza się okresy orzeczonej niezdolności do pracy, za które przysługuje Ci wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy.

Jeśli więc w ciągu roku kalendarzowego chorujesz np. 20 dni na wynagrodzeniu chorobowym i 40 dni na zasiłku chorobowym, to Twój wykorzystany okres zasiłkowy wynosi już 60 dni. System liczenia jest jeden – różni się tylko źródło finansowania świadczenia.

Dni wynagrodzenia chorobowego liczy się do limitu 182 lub 270 dni bez względu na to, ilu pracodawców miałeś w danym roku. ZUS patrzy na wszystkie zwolnienia lekarskie z całego roku, a nie tylko na pojedynczy stosunek pracy.

Jak działa okres zasiłkowy 182 i 270 dni?

Okres zasiłkowy to maksymalny łączny czas, przez jaki możesz pobierać zasiłek chorobowy z jednego tytułu ubezpieczenia przy danej sekwencji chorób. Standardowo wynosi on 182 dni, a wydłuża się do 270 dni, gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą albo przypada w trakcie ciąży. Po ustaniu ubezpieczenia chorobowego limit jest krótszy – zasadniczo 91 dni.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy oraz poprzednie okresy choroby, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Nie ma znaczenia, czy chorujesz na to samo schorzenie, czy na coś zupełnie innego – te okresy łączą się w jeden limit 182 lub 270 dni.

Jedna dłuższa choroba

Gdy masz jedno długie zwolnienie, okres zasiłkowy biegnie od pierwszego dnia, w którym lekarz uznał Cię za niezdolnego do pracy. Do liczenia wchodzi także dzień, w którym np. cały dzień pracowałeś, a dopiero po pracy dostałeś zaświadczenie lekarskie na ten sam dzień. W przepisach jest wprost, że taki dzień wlicza się do okresu zasiłkowego, niezależnie od tego, czy zachowałeś prawo do wynagrodzenia za przepracowane godziny.

To samo dotyczy sytuacji, gdy pracujesz tylko część dnia, a potem idziesz do lekarza i otrzymujesz zwolnienie od tej właśnie daty. Dzień jest liczony jako dzień niezdolności do pracy i skraca zarówno pulę 33 lub 14 dni wynagrodzenia chorobowego, jak i limit 182 lub 270 dni.

Różne choroby i przerwy

Gdy między kolejnymi zwolnieniami pojawia się przerwa, kluczowa jest jej długość. Jeśli wynosi do 60 dni, ZUS łączy okresy niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego, nawet jeśli przyczyna była zupełnie inna. Chorowałeś w lutym na grypę, potem w maju na kręgosłup, a przerwa między zwolnieniami to 40 dni – obie choroby zjadają ten sam limit 182 dni.

Dłuższa przerwa niż 60 dni zwykle oznacza nowy okres zasiłkowy. Wyjątkiem jest ciąża, o której za chwilę. W praktyce warto więc patrzeć nie tylko na treść zwolnienia, ale też na odstępy między kodami chorób. To one decydują, czy wchodzisz w nowy limit, czy dalej korzystasz z tego samego.

Okres zasiłkowy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego

Osobna historia to choroba po rozwiązaniu umowy o pracę lub po zakończeniu innego tytułu ubezpieczenia. Wtedy zasiłek chorobowy może przysługiwać maksymalnie przez 91 dni. Żeby tak było, niezdolność do pracy musi trwać bez przerwy co najmniej 30 dni i powstać w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia, a przy niektórych chorobach zakaźnych – oznaczonych kodem E – w ciągu 3 miesięcy.

Dla chorób w trakcie ciąży (kod B) i gruźlicy (kod D) stosuje się nadal wydłużony limit 270 dni, nawet jeśli zwolnienie przypada już po ustaniu ubezpieczenia. W tych wypadkach 91-dniowa granica nie obowiązuje, co ma duże znaczenie np. przy rozwiązaniu umowy w trakcie ciąży.

Jak liczyć 33 dni wynagrodzenia chorobowego w praktyce?

Wynagrodzenie chorobowe przysługuje osobom zatrudnionym na umowę o pracę, wykonującym pracę nakładczą oraz odbywającym służbę zastępczą. Co do zasady pracownik zachowuje prawo do tego wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, który trwa łącznie do 33 dni w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50 lat – do 14 dni.

Pracownik przed 50 rokiem życia

Wyobraź sobie, że w lutym masz zwolnienie na 10 dni. Cały ten okres finansuje pracodawca jako wynagrodzenie chorobowe, a jednocześnie do Twojego okresu zasiłkowego trafia już 10 dni. W maju chorujesz ponownie – tym razem przez 25 dni. Pierwsze 23 dni nadal finansuje pracodawca (do wyczerpania limitu 33 dni w roku), a kolejne 2 dni to już zasiłek chorobowy z ZUS.

Cała sekwencja chorób zajęła więc 10 + 25 = 35 dni okresu zasiłkowego. Z Twojego standardowego limitu 182 dni zostało jeszcze 147 dni. Nie ma oddzielnego licznika tylko dla zasiłku – dni wynagrodzenia chorobowego są na tym samym „liczniku”, który w ZUS-ie decyduje o wyczerpaniu prawa do świadczeń.

Po ukończeniu 50 lat

Od następnego roku po ukończeniu 50 roku życia limit wynagrodzenia chorobowego spada do 14 dni w roku kalendarzowym. Zmienia się więc tylko moment, od którego wchodzisz na zasiłek chorobowy finansowany z FUS. Dłuższe zwolnienia szybciej przechodzą na ZUS, ale okres zasiłkowy nadal wynosi 182 lub 270 dni.

Przykład: pracownik 55-letni choruje w styczniu przez 20 dni. Przez pierwsze 14 dni płaci pracodawca, a kolejne 6 dni to już zasiłek chorobowy. Do okresu zasiłkowego wchodzi jednak pełne 20 dni. Różnica między wiekiem poniżej i powyżej 50 lat polega wyłącznie na źródle finansowania pierwszej części niezdolności do pracy.

W codziennej pracy działów kadr powtarzają się pewne pomyłki przy liczeniu 33 lub 14 dni wynagrodzenia chorobowego:

• pomijanie krótkich, kilkudniowych zwolnień z początku roku
• liczenie tylko pierwszej choroby u danego pracodawcy, bez uwzględnienia poprzedniego zatrudnienia w tym roku
• traktowanie choroby w ciąży jako nowego okresu z prawem do 33 dni wynagrodzenia chorobowego
• nieuwzględnianie dni, w których pracownik część dnia przepracował, a potem otrzymał zwolnienie na ten sam dzień

Kiedy dni choroby nie wliczają się do zasiłku?

Może pojawić się pytanie, czy każda nieobecność na L4 skraca limit 182 dni. W większości przypadków tak, ale przepisy przewidują wyjątki. Dotyczą one głównie ciąży oraz sytuacji, w których w ogóle nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu.

Ciąża i przerwa w chorobie

Do okresu zasiłkowego co do zasady wlicza się poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Dla ciąży ustawodawca wprowadził jednak korzystny wyjątek. Gdy po krótkiej przerwie (do 60 dni) niezdolność do pracy pojawia się już w okresie ciąży, to okresy sprzed tej przerwy nie wchodzą do nowego limitu zasiłkowego.

Oznacza to, że kobieta, która chorowała wcześniej z zupełnie innych przyczyn, po zajściu w ciążę zaczyna nowy okres zasiłkowy – do 270 dni – niezależnie od liczby dni wykorzystanych przed ciążą. Ten nowy limit dotyczy tylko zwolnień związanych z ciążą, potwierdzonych na zaświadczeniu kodem B.

Okresy bez prawa do świadczeń a liczenie dni

Nie każdy dzień choroby z automatu daje prawo do zasiłku. Przepisy wymieniają szereg sytuacji, w których zasiłek w ogóle nie jest wypłacany, np. podczas urlopu bezpłatnego lub wychowawczego, tymczasowego aresztowania czy odbywania kary pozbawienia wolności. W takich okresach często nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu, więc nie budujesz ani prawa do świadczeń, ani okresu zasiłkowego.

Z drugiej strony ustawa mówi wprost, że do okresu zasiłkowego wlicza się również niektóre okresy, w których zasiłek został odebrany z powodu nieprawidłowego zachowania ubezpieczonego, na przykład przy nadużyciu alkoholu czy pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia. W takich sytuacjach dzień choroby skraca limit 182 dni, mimo że za ten czas nie dostaniesz ani wynagrodzenia chorobowego, ani zasiłku.

Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy, w których nie masz prawa do świadczeń, jeżeli niezdolność do pracy powstała wskutek umyślnego przestępstwa, nadużycia alkoholu, sfałszowania zwolnienia albo pracy zarobkowej na L4.

Przepisy wymieniają kilka powtarzających się sytuacji, w których ZUS odmawia zasiłku chorobowego za dany okres:

• korzystanie w tym czasie z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego
• tymczasowe aresztowanie albo odbywanie kary pozbawienia wolności bez skierowania do odpłatnej pracy
• sfałszowanie zwolnienia lekarskiego albo wykonywanie pracy zarobkowej podczas L4
• niezgłoszenie się na badanie do lekarza orzecznika ZUS czy niedostarczenie wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie

Zadłużenie z tytułu składek przy działalności gospodarczej

Inaczej wygląda sytuacja u osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacających dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Jeżeli zaległości ze składek na ubezpieczenia społeczne przekraczają 1% minimalnego wynagrodzenia, ZUS odmawia wypłaty zasiłku chorobowego. Stan zadłużenia liczy się na dzień powstania prawa do świadczenia.

Po spłacie zadłużenia w ciągu 6 miesięcy ZUS może przyznać prawo do zasiłku za cały okres niezdolności do pracy, co powoduje „doliczenie” tych dni do okresu zasiłkowego. Jeśli dług zostanie spłacony dopiero po upływie 6 miesięcy, świadczenie przysługuje dopiero od dnia spłaty, a wcześniejsze okresy pozostają bez zasiłku. W ten sposób sama data uregulowania składek realnie wpływa na to, ile dni choroby zostanie rozliczonych przez ZUS.