Związek Agencji Pracy Tymczasowej (obecnie Polskie Forum HR) przyjął w 2009 roku dokument wyznaczający standard działania zrzeszonych agencji – Standard ZAPT. Faktyczne przestrzeganie Standardu jest od tego roku cyklicznie sprawdzane przez audytorów we wszystkich agencjach członkowskich
Na polskim rynku praca tymczasowa coraz bardziej zyskuje na popularności – w 2008 roku liczba pracowników tymczasowych przekroczyła granicę pół miliona, kolejny rok przyniósł jej spadek, ale już w 2010 wzrosła ona ponownie. Zarazem równolegle ze wzrostem liczby pracowników tymczasowych rośnie również liczba agencji zatrudnienia. Na początku września 2011 w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia było zarejestrowanych już 3395 agencji pracy tymczasowej.
Jak wskazują eksperci rynku pracy ta forma zatrudnienia zasługuje na szczególną uwagę, zwłaszcza w perspektywie obserwowanego spowolnienia dynamiki gospodarki. Jak podkreśla Jacek Męcina, Doradca Zarządu PKPP Lewiatan: „Agencje pracy tymczasowej doskonale spełniają rolę bufora na zachwianym rynku pracy – dla pracodawców są efektywnym narzędziem adaptowania się do trudno przewidywalnego trendu gospodarczego, z kolei dla pracowników są szybkim i łatwym rozwiązaniem utrzymania się na rynku pracy”.
Pomimo rosnącej popularności formuły pracy tymczasowej w naszym kraju, nadal stosunek pracowników tymczasowych do ogółu zatrudnionych jest jeszcze relatywnie niski utrzymując się na poziomie ok. 0,3% (w krajach UE jest to średnio 1,8%, a Wielkiej Brytanii 4,5%). Istotnymi czynnikami hamującymi rozwój branży jest częsty brak jasności przepisów utrudniający agencjom współpracę z przedsiębiorcami, istnienie luk prawnych oraz będący konsekwencją wykorzystywania takiego stanu rzeczy przez nieuczciwych przedsiębiorców pojawiający się brak zaufania do niektórych pośredników.
Zdaniem PFHR, w perspektywie tak intensywnie rozwijającego się rynku, jest niepokojące, że procedura otwierania agencji zasadniczo opiera się na złożeniu dokumentów rejestracyjnych i oświadczeń składanych przez samego zainteresowanego. Fakt ten, w połączeniu ze wspomnianymi niejasnościami aktów normatywnych regulujących branżę oraz z ograniczoną kontrolą państwową działalności agencji, stwarza szerokie pole do nadużyć. Niejednokrotnie agencje tworzą ludzie nie znający podstawowych zagadnień prawa pracy i zasad zarządzania zasobami ludzkimi. Wiele agencji nie zadbało nawet o właściwe warunki przeprowadzenia rekrutacji, przetwarzania danych osobowych i przechowywania dokumentów.
W konsekwencji w mediach pojawiają się doniesienia opisujące przypadki nieuczciwego traktowania pracowników tymczasowych. Przypadki takie mogą jednak niszczyć opinię całości branży i podważają zaufanie do pracy tymczasowej wśród władz, związków zawodowych, a przede wszystkim wśród pracowników.
Jak wynika z raportów Państwowej Inspekcji Pracy, w głównej mierze zarzuty stawiane agencjom wynikają właśnie z niejasności i niejednoznaczności wielu obowiązujących uregulowań. Taki stan rzeczy z jednej strony wpływa negatywnie na stan przestrzegania prawa przez przedsiębiorców, a z drugiej utrudnia prowadzenie samych kontroli.
Dlatego właśnie firmy członkowskie zadecydowały o stworzeniu Standardu ZAPT i wdrożeniu mechanizmów wewnętrznej kontroli agencji. Zadaniem Standardu jest nakreślenie wyznaczników uczciwego, zgodnego z często niejednoznacznym prawem, a jednocześnie w pełni uwzględniającego interesy i prawa pracowników, zbioru zasad działania agencji pracy tymczasowej.
Standard stanowi nie tylko zbiór wymagań odpowiadających na zawarte w przepisach obowiązki, ale został też poszerzony o dodatkowe zadania agencji, wyznaczone uszczegóławiającymi dobrymi praktykami wypracowanymi przez agencje członkowskie. Faktyczne przestrzeganie Standardu będzie corocznie sprawdzane we wszystkich agencjach członkowskich przez niezależnych audytorów. Pierwszy cykl audytów będzie uruchomiony jeszcze przed końcem roku.
Wprowadzenie Standardu oraz audytów działalności agencji zatrudnienia ma w Polsce charakter pionierski, jednak procedura taka jest już obecna na niektórych rynkach UE – przede wszystkim w krajach, gdzie kontrola państwowa nad działalnością agencji zatrudnienia ma podobnie jak w Polsce bardzo ograniczony zakres bądź brak jej odpowiednich sankcji prawnych (Holandia, Wielka Brytania).
Kontrole działalności agencji na poziomie stowarzyszeń branżowych przyniosły już duże efekty regulacyjne. Same agencje zatrudnienia podlegające audytom jakości uważają wprowadzenie tego narzędzia kontrolnego za przyczynek do zwiększania ich przewagi konkurencyjnej.
Więcej informacji na temat standardu można znaleźć na stronie Polskiego Forum HR
